Wat zijn MES en MOMS?
Een MES is ontstaan als een digitale schakel tussen het ERP-systeem en de fabrieksvloer. Het systeem ontvangt productieorders vanuit ERP, stuurt productieprocessen aan en verzamelt gegevens via PLC/SCADA. MES zorgt voor realtime inzicht en beheersing van productieactiviteiten.
MOMS gaat een stap verder en omvat alle systemen die de productie ondersteunen. Naast MES omvat MOMS onder andere WMS, planning, kwaliteitscontrole en onderhoud. Hierdoor ontstaat een geïntegreerd geheel waarmee je het volledige Manufacturing Operations-domein kunt optimaliseren.
Hoe zijn MES-systemen ontstaan?
Halverwege de jaren tachtig kwamen de eerste MES-systemen op. Deze waren vooral gericht op het verwerken van orders en het registreren van productiegegevens. Naarmate bedrijven meer ervaring opdeden, groeide de behoefte aan extra functionaliteiten rondom kwaliteit, voorraad, planning en onderhoud. Leveranciers breidden hun MES steeds verder uit, waardoor de grenzen tussen verschillende systemen vervaagden. Hierdoor ontstond de bredere term MOMS. Voor meer achtergrond over MES kun je ook deze pagina bekijken.
Van MES naar MOMS: evoluerende functionaliteiten
Waar MES vroeger vooral gericht was op productieaansturing, zien we dat moderne productiebedrijven meer integratie en datagedreven werken verlangen. MES-systemen werden uitgebreid met:
- kwaliteitsregistratie
- voorraadbeheer
- onderhoudsmanagement
- geavanceerde planning
- integraties met ERP, SCADA en Historian
De verschuiving van ‘alleen productie’ naar ‘complete operations’ zorgde ervoor dat leveranciers de term MOMS gingen gebruiken voor hun bredere suites.
Wat valt er onder MOMS?
MOMS richt zich op het optimaal inzetten van mensen, machines, grondstoffen en informatie. Het doel: maximale efficiëntie en minimale verspilling. Wij zeggen vaak: MOMS is WMS, MES, QC en Scheduling ondergebracht in één applicatie.
MES
Aansturing van productieprocessen, receptbeheer, traceability en verzamelen van productiegegevens.
WMS
Slim beheer van magazijnprocessen: personeel, voorraad, apparatuur en AGV’s. Gericht op just-in-time logistiek.
Scheduling
Plannen en herplannen van productie, met optimale inzet van mens en machine voor maximale flexibiliteit.
QC / kwaliteitscontrole
Registratie en borging van kwaliteitsmetingen, raw-material checks en eindproductcontroles.
De relatie tussen MES, MOMS en het ISA-95-model
Volgens het ISA-95-model vallen MES, WMS, LIMS, OEE en andere operations-systemen onder Level 3: Manufacturing Operations Management. Dit is precies het domein waar MOMS over gaat.
Veel moderne MOMS-leveranciers bieden volledig geïntegreerde Level-3-oplossingen, waarbij MES en WMS een bijzonder volwassen niveau hebben bereikt.
Conclusie
MES vormt de kern van Manufacturing Operations, maar staat steeds minder op zichzelf. In moderne fabrieken maakt MES onderdeel uit van een breder MOMS-landschap waarin planning, kwaliteit, magazijnlogistiek en onderhoud naadloos met elkaar samenwerken.
Deze evolutie laat zien dat productiebedrijven behoefte hebben aan integrale oplossingen waarmee ze end-to-end kunnen sturen op efficiëntie, kwaliteit en leverbetrouwbaarheid.
Wil je meer weten over de verschillende MES-oplossingen in de Benelux? Ontdek welke MES/MOMS-aanbieders er zijn in ons overzicht.




